Poradnik obywatela
Sejm 101
Najważniejsze informacje o polskim parlamencie w pigułce: kto zasiada w Sejmie, jak powstaje ustawa i ile głosów potrzeba.
Jak działa głosowanie?
Posłowie głosują elektronicznie: ZA, PRZECIW albo WSTRZYMUJĘ SIĘ. Żeby Sejm mógł podjąć decyzję, na sali musi być co najmniej połowa posłów, czyli 230 (kworum). Większość ustaw przyjmuje się zwykłą większością: głosów za musi być więcej niż przeciw. Niektóre decyzje wymagają większości bezwzględnej (więcej głosów za niż przeciw i wstrzymujących się razem) albo 3/5 głosów, np. odrzucenie weta prezydenta. Wyniki są publikowane na stronie Sejmu zaraz po głosowaniu.
Kluby i koła parlamentarne
Posłowie tworzą kluby (co najmniej 15 osób) lub koła (co najmniej 3 osoby). Przedstawiciele klubów i kół zabierają głos w debatach w imieniu swoich członków, a kluby mają szersze uprawnienia, m.in. mogą składać wnioski formalne, np. o przerwę w obradach. Posłowie spoza klubów i kół są niezrzeszeni.
Komisje sejmowe
Komisje to stałe lub nadzwyczajne zespoły robocze Sejmu; są też komisje śledcze. Rozpatrują projekty ustaw, kontrolują działalność rządu i przygotowują sprawozdania dla całej izby. Większość posłów zasiada w jednej lub dwóch komisjach stałych.
Interpelacje i zapytania
Interpelacja to pisemne pytanie posła skierowane do ministra lub premiera w ważnej sprawie publicznej. Minister ma 21 dni na odpowiedź. Interpelacje są jawne i publikowane na stronie Sejmu.
Ścieżka legislacyjna
Projekt ustawy przechodzi przez pierwsze czytanie, prace w komisji, drugie czytanie z poprawkami i trzecie czytanie, czyli głosowanie. Potem trafia do Senatu, który ma 30 dni (przy ustawie budżetowej 20 dni), a na końcu do Prezydenta. Prezydent ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Cały proces trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Okręg wyborczy i mandat
Polska ma 41 okręgów wyborczych do Sejmu. Mandaty rozdzielane są metodą d'Hondta proporcjonalnie do liczby głosów. Poseł ma mandat wolny: reprezentuje cały naród, nie tylko wyborców ze swojego okręgu.
Sejm RP X kadencji w liczbach
- posłów
- 460
- okręgów
- 41
- komisji
- 40
- lata kadencji
- 4
Sprawdź, jak pracują posłowie z Twojego okręgu.
Przeglądaj posłów